Giết con chim nhại

and1426222160Tác giả: Harper Lee
Nguyên tác: To Kill A Mockingbird
Đánh giá: 4/5

“Chim nhại chẳng làm gì khác ngoài đem tiếng hót đến cho ta thưởng thức. Chúng không phá hoại vườn tược của con người, không làm tổ trên bẹ ngô, chúng không làm gì khác ngoài việc hót bằng cả trái tim cho chúng ta nghe. Điều đó lý giải vì sao giết một con chim nhại là tội lỗi.”

Nhưng cuộc sống vốn dĩ không công bằng. Những con chim nhại luôn là mục tiêu của thợ săn. Cũng như nhiều người hiển nhiên là nạn nhân của định kiến xã hội. Câu chuyện xảy ra trong hạt Maycomb, thuộc bang Alabama của nước Mỹ trong những năm 1930. Alabama là một tiểu bang ở miền Nam nước Mỹ, nơi vẫn còn nặng tư tưởng nô lệ da đen cho dù nội chiến đã qua hơn 50 năm.

Con chim nhại là chàng trai trẻ Arthur Radley. Chỉ vì sự nông nổi của tuổi trẻ mà anh gia đình giam lỏng trong nhà trong suốt phần còn lại của cuộc đời. Họ sợ điều tiếng với hàng xóm láng giềng. Anh trở thành một điều bí ẩn trong hạt Maycomb. Người ta phỏng đoán, dựng chuyện về anh – tất nhiên rằng chẳng có chuyện nào dựng lên là tốt đẹp cả.  Con chim nhại là chàng da đen hiền lành và tốt bụng Thomas Robinson. Chỉ vì anh là người da đen nên anh có tội, bất chấp rằng kẻ kết án anh là một tên vô lại, là một gánh nặng xã hội. Chỉ vì hắn là người da trắng. Số phận của anh đã được định đoạt trước cả khi bản án được xử. Luật sư Atticus Finch được phân công biện hộ cho chàng da đen Thomas. Ông bị mọi người trong hạt lên án vì tội bảo-vệ-bọn-mọi-đen. Không chỉ ông mà các con ông, những đứa bé ở độ tuổi lên mười, Jem và Scout Finch, cũng phải nghe những lời nói khó nghe từ mọi người xung quanh, bao gồm cả những đứa bạn cùng tuổi với các em. Gia đình ông bị xem là có lỗi vì ông đã đi ngược lại với hệ tư tưởng của xã hội hiện thời.

maycomb-map
Bản đồ hạt Maycomb, nơi câu chuyện diễn ra

Xuyên suốt câu truyện là sự phản ánh về đức tin của con người vào tôn giáo. Đức tin đôi khi trở thành một gánh nặng cho những con chiên ngoan đạo, khi mà người ta quy việc hưởng thụ niềm vui chính là một tội lỗi. Không chỉ có thế, định kiến và quan niệm xã hội cũng chính là một gánh nặng cuộc sống, đặc biệt là đối với trẻ em. Các em lớn lên trong một cộng đồng bảo thủ và đầy định kiến. Ở đó con gái phải mặc váy và tham gia vào những buổi tiệc nhẹ. Ở đó, giáo dục là một mô hình rập khuân, áp dụng cho tất cả mọi người. Ở đó người da trắng là thượng đẳng, giao du với người da đen là tội lỗi và người da đen là hạ đẳng.

Cùng với anh trai Jem Finch, cô gái nhỏ Scout Finch khám phá cuộc sống bằng những tiếp xúc hàng ngày với mọi người trong hạt, ở trường và ở nhà. Các em suy nghĩ, tưởng tượng. Các em yêu, giận, ghét. Có lúc Scout dùng từ ngữ thô tục để không phải đến trường. Có lúc Jem tức giận đến mức phá hết vườn bông của bà Dubose, để rồi hai anh em phải qua đọc sách cho bà nghe trong một tháng. Các em lắng nghe, quan sát và suy nghĩ. Các em nhận ra rằng có rất nhiều điều vô lý và rất khác với những điều bố Atticus dạy các em hàng ngày. Các em biết rằng có những việc các em phải làm, dù biết trước sẽ thất bại. Đó là sự can đảm. Các em chính là những con chim nhại hồn nhiên, nếu bị bắn bằng quan niệm sai lệch của xã hội thì cái chết của tâm hồn các em là một tội ác là không thể cứu chữa được.

Giết chết chim nhại không chỉ đáng suy nghĩ về những khía cạnh thật của xã hội lúc bấy giờ dưới con mắt của cô bé Scout Finch. Tác phẩm còn nổi bật lên giá trị nhân văn qua phương châm sống của nhân vật Atticus và cách ông dạy con. Ông khuyến khích các con mình phát triển theo tiềm năng, sống theo đúng lý tưởng của mình và hạn chế phán xét người khác.

“Ta không bao giờ thưc sự biết một người chừng nào ta chưa ở vào địa vị của họ và cư xử theo kiểu của họ”.

Đây là một cuốn sách hay dành cho những độc giả yêu thích văn học kinh điển. Cách viết văn của tác giả rất bình dị, như những gì một đứa bé tuổi lên 9 có thể cảm nhận, nhưng cũng để lại rất nhiều suy nghĩ cho người đọc. Giết chết chim nhại gần như là tiểu thuyết duy nhất của tác giả Harper Lee, và đã đem lại cho bà rất nhiều giải thưởng danh giá. Bà chỉ cho ra tác phẩm thứ 2 năm 2015, 1 năm trước khi bà mất tại thành phố Monroeville, nơi được miêu tả là hạt Maycomb trong tác phẩm của bà. 

Gửi phản hồi