Trăm năm cô đơn – Gabriel Garcia Marquez

tram nam co don
Một cuốn sách dài để lại rất nhiều suy ngẫm về cuộc sống.

Đánh giá: 4.5/5

Tác giả: Gabriel Garcia Marquez
Nguyên bản: Cien años de soledad.
Tựa đề tiếng Anh: One hundred years of solitude

Truyện kể về dòng họ Buendía qua 7 thế hệ. Hosé Accadio Buendía và vợ, cũng là em họ Ursula chạy trốn tội loạn luân đi tìm vùng đất mới. Lập nghiệp, phát triển, trải qua các thời kỳ hưng thịnh cũng như các biến cố cuộc sống, rồi suy tàn và rơi vào quên lãng. Mỗi con người, mỗi số phận – tất cả đều bị đày ải giữa sự cô đơn và hoài nhớ. Thật đáng buồn thay, họ chạy trốn tội loạn luân rồi cũng kết thúc sự tồn tại của dòng họ bởi chính bởi tội loạn luân – đứa trẻ đẻ ra với cái đuôi lợn. Âu cũng là vòng đời luẩn quẩn, chẳng trốn đâu xa được cái gọi là định mệnh. Cái định mệnh đã được viết bằng tiếng Phạn ngay từ đầu câu truyện được người nhà thông thái người digan Melquiades truyền cho Hose Arcadio Buendia.

Nhân vật yêu thích nhất của Thị là Ursula Iguaran. Ursula là một người phụ nữ cần mẫn, năng nổ, thông minh và kiên định. Dưới sự chăm lo của bà, gia đình Buendia là tâm điểm của làng Mocondo – một gia đình giàu có, luôn mở rộng cửa đón khách. Bà nuôi nấng và dõi theo tất cả những thành viên trong gia đình, đấu tranh để bảo vệ họ, để rồi cảm thấy bất lực khi nhận thấy rằng thời gian cứ quay tròn, thế hệ trước cứ giống thế hệ sau, mãi là tù nhân của sự cô đơn. Bà là minh chứng cho sự nỗ lực, kiên cường của người phụ nữ của gia đình. Gia cảnh nhà Buendia tan vỡ một phần cũng chính vì thiếu một bàn tay như Ursula chăm sóc khi bà đã về già và mù lòa.

Tình yêu là một phần tất yếu trong cuộc sống. Đó là nơi trú ngụ của những con tim nồng cháy, những con tim cô đơn và cả những con tim buồn chán. Mỗi người có những cách trải nghiệm tình yêu khác nhau. Đó có thể là sự dâng hiến bản thân cho gia đình của Ursula. Đó có thể là niềm kiêu hãnh quyết lấy được tiếng sét ái tình và sự chiến đấu cho sự tự tôn của bản thân của đại tá Aureliano Buendia. Đó cũng có thể là nơi vun đắp cho sự hờn ghen, đố kị của Amaranta để rồi cô chết trong chính sự dằn vặt đó. Đó là tình cảm mãnh liệt bất chấp tất cả của José Accadio Buendia và Rebecca, của Meme và anh chàng thợ cơ khí Mauricio Babilonia, và thật đáng tiếc thay của Amaranta Ursula và Aureliano Babilonia. Đó là cái duyên nợ gắn bó với nhau trong lúc hưng thịnh với đàn gia súc sinh nở nhanh lạ thường cũng như trong lúc khốn khó phải đi bán vé số để chu cấp cho gia đình của Aureliano Segundo và Petra Cotes.

Triết lý vòng đời là điều Thị cảm nhận sâu sắc nhất về tác phẩm này. Cái gì cũng sẽ có lúc lên rồi sẽ xuống. Sự vật sự việc rồi cũng đến hồi kết, bất kể thời hoàng kim có huy hoàng đến mức nào. Làng Mocondo được gầy dựng yên bình, rồi phát triển theo sự tiến bộ của xã hội. Công ty Chuối – đại diện cho nền văn minh – đã rút đi, để lại trận mưa dầm hơn 4 nằm rồi hạn hán theo sau. Làng Mocondo tàn lụi. Dòng họ kiểu mẫu Buendia với ngôi nhà to như sự trù phú của làng Mocondo. Ngôi nhà sụp đổ cùng với dòng họ Buendia – tường nhà bị mục nát, kiến đục tường khắp nơi, người trong nhà hàng tháng trông đợi vào giỏ thực phẩm của Petra Cotes gửi cho. Ursula cả một đời làm người phụ nữ vĩ đại, đến lúc tuổi quá một trăm cũng trở nên hoài niệm, lẩn thẩn và cuối cùng được mang đi trong một cái hộp nhỏ như cái làn đựng trẻ sơ sinh. Đại tá Aureliano Buendia – ngài là một vị tướng thống lĩnh quân từ hết chiến trường này đến chiến trường khác. Đến cuối đời cũng chỉ ngồi làm những con cá vàng để quên đi thời gian và chết đi trong hoài niệm về gánh xiếc. Không có gì trường tồn mãi mãi.

Công danh và sự nghiệp, do đó, cũng chỉ là một điểm nhấn trong cuộc đời. Tiếng vang rồi cũng có ngày rơi vào quên lãng. Đại tá Aureliano Buendia dẫn quân qua biết bao cuộc chiến lừng lẫy một thời. Đến khi chết đi, ông cũng chỉ là một huyền thoại mà bao người luôn thắc mắc là có thật hay chỉ là hư cấu. Chỉ có lịch sử là ghi lại những điều đã diễn ra trong quá khứ. Thật đáng tiếc thay lịch sử cuối cùng cũng chỉ là câu chuyện được ghi lại dưới sự nhìn nhận từ một phía. Không ai tin, không ai biết gì về cuộc thảm sát đẫm máu những người lao động của công ty Chuối dù cho Jose Arcadio Segundo – một nhân chứng sống đã cố gắng dể xác minh hiện thực.

Trừ thế hệ thứ 7 là đứa trẻ với chiếc đuôi lợn bị kiến cắn chết, 6 thế hệ của gia đình Buendia bao gồm nhiều thành viên với tính cách và sở thích khác nhau. Có những người trầm lặng toan tính những điều to lớn như đại tá Aureliano, có những người thô lỗ như Jose Arcadio. Có những người sống nội tâm như Amaranta và cũng có những người sống vô tâm như Remedios – người đẹp. Còn nhiều người khác nữa, bao gồm cả dâu rể, nhân tình và cả những kẻ si tình. Tác giả đã khắc họa rất ấn tượng đặc điểm của từng người chỉ bằng một vài đặc điểm nổi bật. Tất cả bọn họ đều là tù nhân của sự cô đơn vì quyết định tách mình ra khỏi cộng đồng và xã hội. Họ bất lực trước tình yêu vì đã lựa chọn bản thân mình và sĩ diện. Đó chính là nguyên nhân chính của sự diệt vong của gia tộc. Những cô gái làng chơi như Pilar Ternera hay Petra Cotes là sự nhân vật tương phản sắc nét. Họ không xuất thân danh giá nhưng lại có thể sống đúng và sống tốt và không rơi vào sự bất hạnh của gia đình Buendia, đơn giản vì họ sống hòa nhập vào cộng đồng và xã hội.

Lịch sử Colombia được ẩn dụ vào câu chuyện một cách rất thông minh. Làng Mocondo là hư cấu của thành phố Atacarata, quê hương của tác giả và cũng là bất cứ thành phố nào của đất nước Colombia. Lịch sử Colombia ghi nhận một vị đại tá thống lĩnh quân chiến đấu trong một thời gian dài, mặc dù tất cả các cuộc chiến đấy đều thất bại giống y như đại tá Aureliano Buendia. Công ty Chuối chính là hiện thân của việc hình thành đồn điền trồng chuối của Mỹ. Và cuộc thảm sát đã được ghi nhận theo lời kể của nhân chứng sống.

Và còn nhiều điều để suy ngẫm nữa khi đọc lại cuốn truyện này. Đây là cuốn sách nên đọc dành cho các bạn yêu thích việc suy nghĩ sâu về triết lý sống. Vấn đề duy nhất của Thị khi đọc cuốn sách này là việc ghi nhớ tên và thứ tự thế hệ của các nhân vật. Hãy tra cứu trước gia phả của dòng họ Buendia để giúp cho việc đọc được dễ dàng hơn.

Gửi phản hồi